Εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο αναστέλλεται η εφαρμογή μεγάλου μέρους του νέου πακέτου κυρώσεων και δασμών κατά της Ρωσίας υπέγραψε την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, επικαλούμενος το εθνικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η απόφαση αφορά μέτρα που προβλέπονταν στον νόμο «Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026», τον οποίο ο ίδιος ο Τραμπ είχε υπογράψει τον Σεπτέμβριο.
Τι προβλέπει η απόφαση
Ο Αμερικανός Πρόεδρος ενεργοποίησε τη ρήτρα του νόμου που του επιτρέπει να εξαιρεί πρόσωπα και χώρες από κυρώσεις, περιορισμούς και δασμούς, εφόσον πιστοποιήσει προς το Κογκρέσο ότι αυτό εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ.
Οι εξαιρέσεις που περιλαμβάνονται στο διάταγμα θα παραμείνουν σε ισχύ μέχρι ο Πρόεδρος ή ο υπουργός Εξωτερικών, σε συνεννόηση με το υπουργείο Οικονομικών και τον εμπορικό αντιπρόσωπο των ΗΠΑ, να κρίνουν ότι απαιτούνται νέες ενέργειες.
Η απόφαση δεν καταργεί τις κυρώσεις που ίσχυαν πριν από την ψήφιση του νέου νόμου. Τα προηγούμενα περιοριστικά μέτρα κατά της Μόσχας και των ήδη καταχωρισμένων προσώπων και οργανισμών παραμένουν σε ισχύ.
Κυρώσεις σε ενέργεια, άμυνα και «σκιώδη στόλο»
Ο νέος νόμος είχε σχεδιαστεί για να ενισχύσει την οικονομική πίεση προς τη Ρωσία, περιορίζοντας τους πόρους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία.
Μεταξύ άλλων, προέβλεπε κυρώσεις στους ρωσικούς τομείς ενέργειας και άμυνας, σε τράπεζες, αξιωματούχους και στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» πετρελαιοφόρων που φέρεται να χρησιμοποιείται για την παράκαμψη των διεθνών περιορισμών.
Παρείχε επίσης τη δυνατότητα επιβολής δασμών έως 100% σε προϊόντα από χώρες που συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου ή βοηθούν τη Μόσχα να παρακάμπτει τις κυρώσεις.
Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ
Η απόφαση έρχεται λίγες ημέρες μετά τη συμφωνία για διάθεση ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές, την οποία ο Τραμπ παρουσίασε ως παρέμβαση για τη μείωση των τιμών των καυσίμων.
Η συμφωνία προκάλεσε αντιδράσεις και από τα δύο κόμματα στο Κογκρέσο, με Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς γερουσιαστές να υποστηρίζουν ότι προσφέρει οικονομική ανάσα στη Μόσχα και υπονομεύει τη στήριξη προς την Ουκρανία.
Η αμερικανική κυβέρνηση δεν έδωσε λεπτομερή δημόσια αιτιολόγηση για την αναστολή των νέων μέτρων, πέρα από την αναφορά ότι αυτή εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών.