Αναμένονται στην Κύπρο μέχρι το τέλος του 2026 – Θα χρησιμοποιούν βιομετρική ταυτοποίηση και, όταν δεν προκύπτει ένδειξη, ο συνοριακός έλεγχος θα μπορεί να ολοκληρώνεται αυτοματοποιημένα
Σε ριζική αναβάθμιση του διαβατηριακού ελέγχου στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου προχωρεί η Κυπριακή Δημοκρατία, με την παραγγελία 40 νέων Automated Border Control Gates (ABC Gates) τελευταίας τεχνολογίας.
Οι νέες πύλες αναμένεται να παραληφθούν μέχρι το τέλος του 2026 και να εγκατασταθούν στις αίθουσες επιβατών των δύο αεροδρομίων το συντομότερο δυνατό, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για το ευρωπαϊκό Σύστημα Εισόδου – Εξόδου και της συνολικής αντικατάστασης του εξοπλισμού διαβατηριακού ελέγχου.
Τα στοιχεία περιλαμβάνονται σε γραπτή απάντηση, ημερομηνίας 11 Αυγούστου, του Υπουργού Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης Κώστα Φυτιρή, σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή Λευκωσίας του ΔΗΣΥ Γιώργου Παμπορίδη. Η ιδιότητα του κ. Παμπορίδη ως βουλευτή του ΔΗΣΥ από τον Ιούνιο του 2026 επιβεβαιώνεται από τη Βουλή.
Τι θα αλλάξει με τα ABC Gates
Σε αντίθεση με τα σημερινά Διαδραστικά Περίπτερα, τα οποία συλλέγουν και επεξεργάζονται στοιχεία του επιβάτη αλλά απαιτούν στη συνέχεια παρέμβαση λειτουργού διαβατηριακού ελέγχου, τα ABC Gates αποτελούν συστήματα πλήρως αυτοματοποιημένου συνοριακού ελέγχου.
Μέσω βιομετρικών τεχνολογιών θα πραγματοποιείται ηλεκτρονική επαλήθευση του ταξιδιωτικού εγγράφου και ταυτοποίηση του επιβάτη, επιτρέποντας, στις περιπτώσεις όπου δεν προκύπτει οποιαδήποτε ένδειξη που απαιτεί περαιτέρω εξέταση, την ολοκλήρωση της διαδικασίας μέσω της αυτοματοποιημένης πύλης.
Ο Υπουργός σημειώνει ότι η τεχνολογία αυτή μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη και σε περιόδους μειωμένης στελέχωσης, επιταχύνοντας την εξυπηρέτηση των ταξιδιωτών και επιτρέποντας καλύτερη αξιοποίηση του διαθέσιμου προσωπικού.
Γιατί σήμερα χρειάζεται και έλεγχος από αστυνομικό
Η κοινοβουλευτική ερώτηση τέθηκε με αφορμή το γεγονός ότι επιβάτες που χρησιμοποιούν σήμερα τα αυτοματοποιημένα περίπτερα στα δύο αεροδρόμια οδηγούνται στη συνέχεια και σε λειτουργό διαβατηριακού ελέγχου.
Ο κ. Φυτιρής εξηγεί ότι τα υφιστάμενα περίπτερα δεν αποτελούν αυτόνομες πύλες εισόδου ή εξόδου. Διαβάζουν το διαβατήριο, λαμβάνουν φωτογραφία και πραγματοποιούν σειρά ηλεκτρονικών ελέγχων, όμως η τελική επαλήθευση της ταυτότητας και του ταξιδιωτικού εγγράφου, καθώς και η απόφαση για είσοδο ή έξοδο, παραμένουν στην αρμοδιότητα του λειτουργού.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, η επιλογή των Διαδραστικών Περιπτέρων είχε γίνει λόγω των τεχνολογικών δεδομένων και των χωροταξικών περιορισμών που υπήρχαν τότε στα αεροδρόμια και δεν συνδέεται με το γεγονός ότι η Κύπρος δεν εφαρμόζει ακόμη πλήρως το κεκτημένο Σένγκεν.
Τι έδειξαν οι έλεγχοι του 2025
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία για τη λειτουργία των υφιστάμενων περιπτέρων κατά το 2025.
Το 65,60% των ελέγχων έλαβε τον κωδικό PG (Passenger Granted), δηλαδή δεν προέκυψε θετική ένδειξη που να απαιτεί πρόσθετη διερεύνηση.
Άλλο 13% αφορούσε τον κωδικό MI (Minor), ο οποίος ενημερώνει τους λειτουργούς ότι πρόκειται για ανήλικο και διευκολύνει τον έλεγχο κατά πόσο ταξιδεύει με γονέα ή κηδεμόνα, μεταξύ άλλων για σκοπούς πρόληψης γονικών απαγωγών.
Το υπόλοιπο 21,40% αφορούσε περιπτώσεις στις οποίες απαιτήθηκε περαιτέρω εξέταση λόγω ενδείξεων από ελέγχους σε εθνικές και ευρωπαϊκές βάσεις δεδομένων, ζητήματα ασφαλείας ή άλλες προβλεπόμενες διαδικασίες.
Τι θα γίνει με τα σημερινά περίπτερα
Με την εγκατάσταση των νέων ABC Gates θα επανεξεταστούν η χρήση των υφιστάμενων Διαδραστικών Περιπτέρων και οι κατηγορίες ταξιδιωτών που θα συνεχίσουν να εξυπηρετούνται από αυτά.
Σύμφωνα με την απάντηση του Υπουργού, όταν η Κύπρος ενταχθεί στον χώρο Σένγκεν και καταργηθούν οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα, η λειτουργία των συγκεκριμένων περιπτέρων θα τερματιστεί.
Είχε εξεταστεί επίσης η δυνατότητα τοποθέτησης κωδικού QR στις αποδείξεις που εκδίδουν τα περίπτερα και η χρήση πρόσθετων ηλεκτρονικών πυλών για τη σάρωσή τους. Η λύση δεν εγκρίθηκε, καθώς κρίθηκε ότι θα επιβράδυνε αντί να επιταχύνει τη συνολική διαδικασία.
Ο ρόλος της Frontex
Στα αεροδρόμια υπηρετούν παράλληλα μέλη του Μόνιμου Σώματος της Frontex, τα οποία έχουν αποσπαστεί στην Κύπρο κατόπιν αιτήματος της Δημοκρατίας και τίθενται υπό τη διοίκηση της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της Αστυνομίας.
Διενεργούν διαβατηριακούς ελέγχους, ελέγχους γνησιότητας ταξιδιωτικών εγγράφων και δευτερογενείς ελέγχους, υπό τις οδηγίες του αρμόδιου Αξιωματικού Υπηρεσίας, ο οποίος διατηρεί την τελική ευθύνη για τον συνοριακό έλεγχο.
Η άφιξη των 40 νέων ABC Gates αναμένεται έτσι να αποτελέσει το επόμενο σημαντικό βήμα στην αυτοματοποίηση των διαδικασιών στα δύο κυπριακά αεροδρόμια, περιορίζοντας την ανάγκη δεύτερου χειροκίνητου ελέγχου στις περιπτώσεις ταξιδιωτών για τους οποίους δεν προκύπτει οποιαδήποτε ένδειξη.