Στην Κύπρο διεξάγεται για πρώτη φορά σήμερα Πέμπτη και αύριο Παρασκευή, το Άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, με τους ηγέτες των κρατών-μελών της ΕΕ, αλλά και περιφερειακούς ηγέτες να φτάνουν στο νησί.
Κύρια θέματα συζήτησης θα είναι οι εξελίξεις στην περιοχή και οι επιπτώσεις τους, η ενεργοποίηση της ρήτρας 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ, αλλά και το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποτελείται από τους ηγέτες των κρατών ή κυβερνήσεων της ΕΕ, τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα και την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Παρούσα θα είναι και η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, για ανταλλαγή απόψεων με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ενώ προσκλήθηκαν να παραστούν και ηγέτες της περιοχής.
Από τους ηγέτες της ΕΕ, θα απουσιάζει ο απερχόμενος Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, καθώς και ο Καγκελάριος της Αυστρίας, Κρίστιαν Στόκερ. Το παρών του στη Σύνοδο θα δώσει και ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Αναφερόμενος τις προηγούμενες μέρες στο επικείμενο Άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, είπε ότι είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά το οποίο θα συζητηθούν οι εξελίξεις στην περιοχή και οι επιπτώσεις τους, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παρουσιάζει συγκεκριμένο πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και του ενεργειακού κόστους.
Πρόσθεσε ότι θα συζητηθεί για πρώτη φορά σε Ευρωπαϊκό Συμβούλιο η ενεργοποίηση της ρήτρας 42.7 της ΕΕ και το επιχειρησιακό πλάνο, ενώ στην ατζέντα βρίσκεται και το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034. «Έχουμε ολοκληρώσει την τεχνοκρατική προεργασία και θα δοθεί πολιτική κατεύθυνση από τους ηγέτες», είπε, με στόχο «τον Ιούνιο να παρουσιάσουμε ένα ώριμο διαπραγματευτικό πακέτο με συγκεκριμένους αριθμούς».
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιηθεί συνάντηση με ηγέτες χωρών της περιοχής, όχι μόνο για να συζητήσουν τις εξελίξεις, αλλά και «πώς αναβαθμίζουμε τη σχέση μας με την περιοχή σε στρατηγικό επίπεδο», κάτι που χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντικό στην παρούσα συγκυρία.
Το πρόγραμμα του Άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
Η πρώτη συνεδρία της άτυπης συνάντησης των αρχηγών κρατών ή Κυβερνήσεων της ΕΕ θα έχει τη μορφή δείπνου εργασίας, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στη μαρίνα Αγίας Νάπας, στην Επαρχία Αμμοχώστου. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναμένεται να αρχίσει να υποδέχεται τους ηγέτες από τις 6:15 μμ.
Κεντρικό θέμα συζήτησης θα είναι οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η αντιμετώπισή τους από την ΕΕ, και η συμβολή της στην αποκλιμάκωση της κρίσης. Θα τεθεί, επίσης, το θέμα της ετοιμότητας της Ένωσης να ανταποκρίνεται σε προκλήσεις που αφορούν την ασφάλεια, περιλαμβανομένων πτυχών που σχετίζονται με το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ, που αφορά τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας.
Παράλληλα, θα συζητηθούν θέματα που αφορούν στις επιπτώσεις στον τομέα της ενέργειας και πώς η ΕΕ μπορεί να αξιοποιήσει τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της. Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παρουσιάσει εισηγήσεις για μέτρα αντιμετώπισης των επιπτώσεων στον τομέα της ενέργειας.
Στο πρώτο μέρος της συζήτησης, θα παραστεί και ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος αρχικά είχε προγραμματιστεί να συμμετάσχει μέσω τηλεδιάσκεψης.