Στις 26 Μαΐου του 1831 στη Γρανάδα της Ισπανίας, η Μαριάνα Πινέδα ήταν 27 χρονών και την οδήγησαν στην κρεμάλα. Τη στραγγάλισαν δημόσια, με μια τεχνική που εφάρμοζαν τότε, έβαζαν τον μελλοθάνατο καθιστό σε μια ξύλινη καρέκλα που στην πλάτη της είχε ένα δοκάρι με ένα μεταλλικό ή ξύλινο κολάρο, το οποίο περνούσαν στον λαιμό του ανθρώπου και ο δήμιος από πίσω με μια μέγγενη έσφιγγε το κολάρο μέχρι να προκληθεί ασφυξία από τον στραγγαλισμό ή να συνθλίψει τους σπονδύλους του τραχήλου. Διαβάζω πως αυτή ήταν η επίσημη μέθοδος εκτέλεσης στην Ισπανία από το 1820 έως το 1978, όταν καταργήθηκε η θανατική ποινή. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιήθηκε επίσης ευρέως και στις ισπανικές αποικίες.
H 27χρονη Μαριάνα Πινέδα στραγγαλίστηκε από τους ανθρώπους του βασιλιά Φερδινάνδου επειδή είχε ταχθεί στον αγώνα κατά τα μοναρχίας και υπέρ της δημοκρατίας, της ελευθερίας και της ισονομίας. Στην έρευνα που έκαναν στο σπίτι της βρήκαν μια σημαία που είχε κεντήσει η ίδια, με τις λέξεις «Ισότητα, Ελευθερία και Νόμος». Λόγω της δράσης της και με το πειστήριο της σημαίας τώρα πια, κατηγορήθηκε για συνωμοσία.
Η Μαριάνα Πινέδα είχε πατέρα καπετάνιο από τη Γρανάδα με τίτλους και περιουσία. Η μητέρα της ήταν από κατώτερη κοινωνική τάξη και για κάποιο λόγο που δεν αναφέρεται οι γονείς της δεν παντρεύτηκαν ποτέ. Στα 15 της χρόνια η “όμορφη Μαριάνα” παντρεύτηκε τον φιλελεύθερο αξιωματικό του στρατού, τον Μανουέλ Περάλτα Βαλτέ και απέκτησε μαζί του δύο παιδιά. Αλλά μόλις στα 18 της χρόνια έχασε τον σύζυγό της και έμεινε μόνη να μεγαλώνει τα παιδιά της και να υπερασπίζεται τα ιδανικά της. Και γιατί θυμήθηκα την άγνωστη σε μας ιστορία της Μαριάνας Πινέδα; Γιατί πολλοί από μας την ξέρουμε από ένα τραγούδι. Και κάποιοι λιγότεροι την ξέρουν από το θέατρο αφού ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα έκανε την ιστορία της θεατρικό έργο. Η όμορφη Μαριάνα που δεν πρόδωσε, που την έκανε τραγούδι ο Χρήστος Λεοντής με τους στίχους του Τάκη Δραγώνα, ο οποίος έχει μεταφράσει και το ομώνυμο θεατρικό έργο στα ελληνικά, η όμορφη Μαριάνα με τη φωνή της Τάνιας Τσανακλίδου και του Μανώλη Μητσιά, από τον δίσκο “Αχ έρωτα”, είναι η Μαριάνα Πινέδα.
Ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα γεννήθηκε 67 χρόνια μετά την εκτέλεση της Μαριάνας Πινέδα. Ωστόσο, από παιδί ακόμα, όταν έμαθε την ιστορία της έλεγε πως σημάδεψε την ψυχή του και η θυσία της καθόρισε τη σκέψη του. Έτσι, το 1925, ο Λόρκα μόλις στα 27 του χρόνια έγραψε το τρίτο του θεατρικό έργο που είχε τον τίτλο Μαριάνα Πινέδα, είχε και την ιστορία της ζωής και του θανάτου της. «Δεν θέλω τα παιδιά μου να νιώθουν περιφρόνηση για μένα, θέλω τα παιδιά μου να έχουν όνομα καθαρό ωσάν το ολόγιομο φεγγάρι, το πρόσωπό τους θα φωτίζει τέτοια λάμψη που μήτε ο χρόνος μήτε ο άνεμος δεν θα μπορούν να σβήσουν», λέει λίγο πριν την εκτέλεσή της η Μαριάνα Πινέδα μέσα από την πένα του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα. Λέει κι άλλα πολλά ο Λόρκα με το στόμα της Μαριάνας. Για την αγάπη της στη ζωή και την ελευθερία, για την αφοσίωσή της στους ανθρώπους που αγάπησε και στα ιδανικά που πίστεψε.
Επιμέλεια – Παρουσίαση: Ειρήνη Λαλάκη