Στις 13 Οκτωβρίου του 1944, μία ημέρα μετά την απελευθέρωση της Αθήνας και τη σταδιακή αποχώρηση των ναζιστικών στρατευμάτων, έγινε στον Πειραιά μια μάχη που έμεινε στην Ιστορία, γιατί απέτρεψε την ανατίναξη του εργοστασίου ηλεκτρικής ενέργειας του Κερατσινίου από τους Ναζί. Η Μάχη της Ηλεκτρικής έσωσε τον Πειραιά και ολόκληρο το λεκανοπέδιο της Αττικής από ανυπολόγιστες καταστροφές.
Στις 12 Οκτωβρίου του 1944, 40 άτομα της Γερμανικής φρουράς αιχμαλωτίζουν στο εργοστάσιο της Ηλεκτρικής τους εργαζόμενους βάρδιας και παγιδεύουν με εκρηκτικά ολόκληρο το εργοστάσιο. Αντιπροσωπεία του ΕΛΑΣ διαπραγματεύεται με τους Γερμανούς διαβεβαιώνοντάς τους πως θα τους αφήσουν να αποχωρήσουν με ασφάλεια, εφόσον βέβαια ελευθερώσουν τους εργαζόμενους και φυσικά εφόσον δεν ανατινάξουν το εργοστάσιο. Στη διαπραγμάτευση οι Γερμανοί τελικά απαντούν ότι δέχονται, και αποχωρούν, αφού επιχειρούν πρώτα να πυροδοτήσουν τα εκρηκτικά που έχουν τοποθετήσει. Ευτυχώς, κάποιοι από τους απελευθερωθέντες εργάτες έχουν προλάβει να κόψουν τα καλώδια… Οι Ναζί αποχώρησαν από την Ηλεκτρική, προσωρινά όπως αποδείχθηκε, αφού την επομένη παραβίασαν τη συμφωνία και έστειλαν στο εργοστάσιο την ειδική ομάδα επί των ανατινάξεων του Μηχανικού των Es Es για να το καταστρέψουν. Οι στρατιώτες του ΕΛΑΣ όμως, μην πιστεύοντας τους Ναζί, είχαν στήσει ενέδρα στον λόφο πέριξ του εργοστασίου, από τα χαράματα κιόλας της επομένης της συμφωνίας.
Οι Χιτλερικοί όταν φτάνουν στην πύλη της Ηλεκτρικής, αιφνιδιάζονται από τα πυρά, τις λιγοστές χειροβομβίδες και τη σθεναρή αντίσταση των Ελλήνων που τους πολεμούν, ακόμα και με πέτρες.
Μετά από περίπου 5 ώρες μάχης, οι Ναζί μετράνε 11 νεκρούς και 21 τραυματίες. Σηκώνουν ένας ένας λευκά μαντήλια και 24 πιάνονται αιχμάλωτοι, τους οποίους ο ΕΛΑΣ παρέδωσε στους Βρετανούς. Ο ταξίαρχος Παυσανίας Κατσώτας, επικεφαλής της Στρατιωτικής Διοίκησης Αττικής, υπηρεσία που είχε συγκροτηθεί στην Αθήνα προκειμένου να φροντίσει την ασφάλεια μετά τη γερμανική αποχώρηση, καθώς και οι Βρετανοί, εξέφρασαν την ευαρέσκειά τους στη διοίκηση του 6ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ. Άλλωστε το εργοστάσιο της Ηλεκτρικής ήταν βρετανικής ιδιοκτησίας…
Μερικές ημέρες μετά τη Μάχη της Ηλεκτρικής, η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Γεωργίου Παπανδρέου θα αποβιβαστεί στο λιμάνι του Ηρακλέους, στο Κερατσίνι, και συνοδευόμενη από τον Βρετανό αντιστράτηγο Σκόμπι θα κατευθυνθεί προς την Αθήνα, με τα φώτα αναμμένα…
Επιμέλεια – Παρουσίαση: Ειρήνη Λαλάκη