Οι προβλέψεις δείχνουν ένα πρωτοφανές σε ένταση φαινόμενο, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε νέο παγκόσμιο ρεκόρ θερμοκρασίας το 2027
Ενισχύεται ραγδαία στον Ειρηνικό
Το Ελ Νίνιο που αναπτύσσεται στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό ενδέχεται να εξελιχθεί στο ισχυρότερο που έχει καταγραφεί εδώ και τουλάχιστον 150 χρόνια, σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις κλιματικών μοντέλων.
Εφόσον τα ακραία σενάρια επιβεβαιωθούν, η θερμότητα που θα απελευθερωθεί από τον ωκεανό, σε συνδυασμό με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, είναι πιθανό να καταστήσει το 2027 το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ.
Οι εκτιμήσεις παρουσιάζονται σε δημοσιογραφικό ρεπορτάζ του επιστημονικού περιοδικού Nature, το οποίο βασίζεται στις προβλέψεις κλιματικών μοντέλων και στις τοποθετήσεις ειδικών κατά τη διάρκεια ενημέρωσης που πραγματοποιήθηκε στην Καλιφόρνια. Δεν πρόκειται, συνεπώς, για οριστική διαπίστωση, αλλά για πρόβλεψη που συνοδεύεται από σημαντική αβεβαιότητα.
«Εκπληκτική» η διαφορά από το προηγούμενο ρεκόρ
Ο κλιματολόγος Zeke Hausfather, από τον μη κερδοσκοπικό ερευνητικό οργανισμό Berkeley Earth, ανέφερε ότι η κορύφωση του φαινομένου μπορεί να ξεπεράσει το προηγούμενο ρεκόρ με εξαιρετικά μεγάλη διαφορά.
Σύμφωνα με την ανάλυση προβλέψεων από 14 κλιματικά μοντέλα, η διάμεση εκτίμηση για τη μέγιστη θερμοκρασιακή απόκλιση στον τροπικό Ειρηνικό είναι περίπου 0,8 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από το ρεκόρ που είχε καταγραφεί κατά το Ελ Νίνιο του 2015-2016.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι το σενάριο δεν είναι βέβαιο, αλλά η πιθανότητα εκδήλωσής του ενισχύεται όσο τα νέα δεδομένα δείχνουν ισχυρότερη αλληλεπίδραση μεταξύ ωκεανού και ατμόσφαιρας.
Έως 1,7 βαθμούς πάνω από την προβιομηχανική περίοδο
Κατά τον Hausfather, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο το Ελ Νίνιο, σε συνδυασμό με τη μακροχρόνια υπερθέρμανση του πλανήτη, να ανεβάσει τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία το 2027 έως και 1,7 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο της προβιομηχανικής περιόδου.
Η εκτίμηση αφορά τη θερμοκρασία ενός συγκεκριμένου έτους και δεν ισοδυναμεί από μόνη της με μόνιμη υπέρβαση του ορίου του 1,5 βαθμού, το οποίο αξιολογείται με βάση τη μακροχρόνια μέση θερμοκρασία.
Υπάρχει επίσης πιθανότητα ακόμη και το 2026 να καταγράψει νέο παγκόσμιο ρεκόρ ζέστης, αναλόγως της έντασης και της ταχύτητας με την οποία θα εξελιχθεί το φαινόμενο τους επόμενους μήνες.
Πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο προβλέπει η NOAA
Η επίσημη πρόγνωση της αμερικανικής Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας – NOAA, η οποία εκδόθηκε στις 9 Ιουλίου 2026, αναφέρει ότι το Ελ Νίνιο συνεχίζεται και αναμένεται να ενισχυθεί μέχρι το τέλος του έτους.
Η NOAA εκτιμά στο 81% την πιθανότητα να αναπτυχθεί ένα «πολύ ισχυρό» Ελ Νίνιο κατά την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου 2026. Ένα φαινόμενο τέτοιας έντασης θα κατατασσόταν μεταξύ των ισχυρότερων που έχουν καταγραφεί από το 1950.
Παράλληλα, υπολογίζει στο 97% την πιθανότητα οι συνθήκες Ελ Νίνιο να συνεχιστούν μέχρι τις αρχές της άνοιξης του 2027.
Ιστορικά ισχυρό δείχνουν τα πειραματικά μοντέλα
Ιδιαίτερα ακραία είναι και η πρόβλεψη του πειραματικού συστήματος SPEAR του Εργαστηρίου Γεωφυσικής Ρευστοδυναμικής της NOAA.
Και τα 30 διαφορετικά σενάρια του μοντέλου προβλέπουν ότι το φαινόμενο θα κορυφωθεί στα τέλη του φθινοπώρου ή στις αρχές του χειμώνα και ότι η έντασή του θα είναι συγκρίσιμη με τα ισχυρότερα περιστατικά του τελευταίου αιώνα.
Η NOAA επισημαίνει, ωστόσο, ότι οι συγκεκριμένες προβλέψεις είναι πειραματικές και δεν αποτελούν την επίσημη πρόγνωση του οργανισμού.
Ακραία φαινόμενα, αλλά όχι παντού με τον ίδιο τρόπο
Το Ελ Νίνιο είναι μια φυσική διακύμανση των θερμοκρασιών της επιφάνειας της θάλασσας και των ανέμων στον τροπικό Ειρηνικό. Εμφανίζεται συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια και επηρεάζει τις καιρικές συνθήκες σε μεγάλο μέρος του πλανήτη.
Ένα ιδιαίτερα ισχυρό επεισόδιο μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες για καύσωνες, ξηρασίες, πλημμύρες, ισχυρές καταιγίδες και πυρκαγιές, ανάλογα με την περιοχή.
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν, πάντως, ότι ακόμη και ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο δεν προκαλεί παντού τις ίδιες επιπτώσεις. Η αυξημένη ένταση μεταβάλλει τις πιθανότητες συγκεκριμένων φαινομένων, αλλά δεν επιτρέπει ασφαλή πρόβλεψη για κάθε χώρα ή περιοχή ξεχωριστά.
Πιθανές απώλειες 10 τρισεκατομμυρίων δολαρίων
Σοβαρές αναμένεται να είναι και οι οικονομικές συνέπειες, εφόσον επιβεβαιωθούν οι πιο ακραίες προβλέψεις.
Ο ερευνητής του κλίματος στο Dartmouth College, Justin Mankin, εκτιμά ότι το τρέχον Ελ Νίνιο θα μπορούσε να προκαλέσει σωρευτικές απώλειες ύψους έως 10 τρισεκατομμυρίων δολαρίων μέχρι το 2032.
Η εκτίμηση βασίζεται σε προηγούμενη έρευνά του για τις μακροχρόνιες οικονομικές επιπτώσεις των ισχυρών Ελ Νίνιο. Σύμφωνα με αυτή, το φαινόμενο του 1997-1998 συνδέθηκε με απώλειες περίπου 5,7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων στην παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη κατά τα χρόνια που ακολούθησαν.
Πίεση σε ωκεανούς και οικοσυστήματα
Πέρα από τις επιπτώσεις στις κοινωνίες και στις οικονομίες, το ισχυρό Ελ Νίνιο αναμένεται να ασκήσει πρόσθετη πίεση στα χερσαία και θαλάσσια οικοσυστήματα.
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες μπορούν να μειώσουν την ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που απορροφούν οι ωκεανοί και τα οικοσυστήματα από την ατμόσφαιρα, ενώ δημιουργούν ιδιαίτερα επικίνδυνες συνθήκες για τους ήδη επιβαρυμένους κοραλλιογενείς υφάλους.
Η εξέλιξη του φαινομένου θα παρακολουθείται στενά τους επόμενο