Υπερδιπλασιάστηκαν τα περιστατικά το 2025
Δραματική αύξηση της σεξουαλικής βίας που συνδέεται με ένοπλες συγκρούσεις καταγράφει η 17η ετήσια έκθεση του ΟΗΕ, η οποία παρουσιάστηκε από την Ειδική Αντιπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα, Πραμίλα Πάτεν.
Σύμφωνα με την έκθεση, τα τεκμηριωμένα περιστατικά ανήλθαν το 2025 σε 9.788, έναντι 4.617 το προηγούμενο έτος, καταγράφοντας υπερδιπλασιασμό μέσα σε μόλις δώδεκα μήνες.
Από βρέφη μέχρι ηλικιωμένοι στα θύματα
Η έκθεση αφορά 21 χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις και καταγράφει περιστατικά βιασμών, ομαδικών βιασμών, σεξουαλικής δουλείας, απαγωγών και άλλων μορφών κακοποίησης. Τα θύματα ήταν ηλικίας από ενός έως 70 ετών, ενώ καταγράφηκαν ακόμη και περιπτώσεις δολοφονιών μετά από βιασμό ή αυτοκτονιών θυμάτων.
Ο ΟΗΕ επισημαίνει ότι οι αριθμοί αυτοί αποτελούν μόνο ένα μέρος της πραγματικής έκτασης του προβλήματος, καθώς πολλές περιπτώσεις παραμένουν αδήλωτες ή ατεκμηρίωτες.
Σεξουαλική βία ως όπλο πολέμου και καταστολής
Σύμφωνα με τα ευρήματα, κρατικοί και μη κρατικοί δρώντες χρησιμοποίησαν τη σεξουαλική βία ως μέσο τρομοκράτησης, ελέγχου πληθυσμών και επιβολής εξουσίας. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι αναφορές για απαγωγές και εμπορία ανθρώπων σε χώρες όπως το Μάλι, η Νιγηρία, η Σομαλία, το Σουδάν, το Νότιο Σουδάν και η Συρία.
Η έκθεση καταγράφει επίσης περιστατικά σεξουαλικής βίας σε χώρους κράτησης, κυρίως εναντίον ανδρών και αγοριών, ως μορφή βασανιστηρίων και εξευτελισμού.
Νέες καταχωρίσεις για Ισραήλ και Ρωσία
Για πρώτη φορά στο παράρτημα της έκθεσης περιλαμβάνονται οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις και δυνάμεις ασφαλείας, με τον ΟΗΕ να επικαλείται επαληθευμένα περιστατικά σεξουαλικής βίας κατά Παλαιστινίων, κυρίως σε χώρους κράτησης και ανάκρισης. Η ισραηλινή πλευρά απορρίπτει τις κατηγορίες.
Νέα καταχώριση αποτελεί επίσης η Ρωσία, με τον ΟΗΕ να καταγράφει εκατοντάδες επαληθευμένες περιπτώσεις σεξουαλικής βίας κατά Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου και κρατουμένων πολιτών.
Μία μικρή θετική εξέλιξη
Η μοναδική αισιόδοξη νότα της έκθεσης αφορά τη μείωση των περιστατικών που αποδίδονται στην Εθνική Αστυνομία της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, εξέλιξη που αποδίδεται στη συνεργασία των αρχών της χώρας με τον ΟΗΕ και στην εφαρμογή προληπτικών μέτρων.
Έκκληση του ΟΗΕ
Κλείνοντας την παρουσίαση της έκθεσης, η Πραμίλα Πάτεν τόνισε ότι η σεξουαλική βία σε συγκρούσεις αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο με καταστροφικές συνέπειες και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να επικεντρωθεί στα δικαιώματα, τις ανάγκες και την αξιοπρέπεια των θυμάτων, μακριά από πολιτικές σκοπιμότητες και επιλεκτικές ευαισθησίες.