Τον Ιανουάριο του 1961, ένας δημοκρατικά εκλεγμένος ηγέτης κράτους, ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος ηγέτης του Κονγκό μετά από 80 χρόνια βάναυσης αποικιοκρατίας στη χώρα, δολοφονήθηκε μετά από πραξικόπημα που οργάνωσαν οι Βέλγοι αποικιοκράτες σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, τη CIA, κάποιοι γράφουν και της βρετανικής MI6.
Ο δολοφονημένος ηγέτης ήταν ο Πατρίς Λουμούμπα. Όταν τον σκότωσαν ήταν 36 χρονών. Και δεν τον άφησαν να κυβερνήσει τη χώρα του ως εκλεγμένος πρωθυπουργός ούτε για 10 εβδομάδες. Με τον γνωστό τρόπο, στη αρχή έβαλαν τον πρόεδρο της κυβέρνησης συνασπισμού να τον καθαιρέσει. Ο Πατρίς Λουμούμπα φυσικά δεν αποδέχτηκε την αποπομπή του, το Κονγκό βρέθηκε με δύο κυβερνήσεις, τον διχασμό και το χάος, για να έρθει το αναμενόμενο υποκινούμενο από τη CIA πραξικόπημα του συνταγματάρχη Ζοζέφ Μομπούτου, ο οποίος πριν γίνει δικτάτορας ήταν αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του Κονγκό.
Ο Πατρίς Λουμούμπα, ηγέτης του αγώνα για την ανεξαρτησία του Κονγκό, αφού συνελήφθη, φυλακίστηκε και βασανίστηκε άγρια, δολοφονήθηκε στις 17 Ιανουαρίου του 1961. Τον εκτέλεσαν μαζί με δύο συνεργάτες του στη ζούγκλα της Κατάνγκα, Κονγκολέζοι σύμμαχοι των Βέλγων, παρουσία Βέλγων αξιωματικών, την ώρα που οι ειρηνευτικές δυνάμεις του ΟΗΕ κοιτούσαν κάπου άλλου… Έριξαν σε έναν λάκκο τον Πατρίς Λουμούμπα, τον εκλεγμένο πρωθυπουργό της χώρας, τον έριξαν σε έναν λάκκο μαζί με δύο συνεργάτες του. Όμως αυτό δεν ήταν αρκετό. Με τον φόβο μήπως γίνει σύμβολο ο δολοφονημένος ηγέτης Πατρίς Λουμούμπα, Αμερικανοί και Βέλγοι δεν ήθελαν ούτε καν να υπάρχει ο τάφος του. Έτσι, αφού απέκρυψαν τη δολοφονία του, έδωσαν εντολή (η εφημερίδα Independent έγραψε πως ήταν εντολή του Αμερικανού προέδρου Αϊζενχάουερ) να εξαφανίσουν τον πατρίς Λουμούμπα. Στην κυριολεξία…
Τον ξέθαψαν, τον τεμάχισαν, έριξαν τα κομμάτια του σε οξύ για να λιώσουν, και το μόνο που σώθηκε ήταν ένα χρυσό του δόντι. Το οποίο και κράτησε ο Βέλγος αστυνομικός που είχε κάνει το έγκλημα εκτελώντας τις διαταγές. Έναν χρόνο πριν πεθάνει, το 1999 ομολόγησε και έτσι έμαθε ο κόσμος τις μεθόδους των πολιτισμένων δυτικών αποικιοκρατών.
Το Βέλγιο ανέλαβε την «ηθική ευθύνη» για τη δολοφονία του Πατρίς Λουμούμπα το 2000, 41 χρόνια μετά, το βελγικό κοινοβούλιο αναγκάστηκε να συστήσει και εξεταστική επιτροπή για να διερευνήσει τις συνθήκες της δολοφονίας του. Έβγαλε και πόρισμα. Κανένας από τους πολλούς εμπλεκόμενους δεν τιμωρήθηκε, έμεινε η «ηθική ευθύνη» και η συγγνώμη του Βέλγου πρωθυπουργού το 2022, όταν παρέδωσε στην κόρη του Πατρίς Λουμπούμπα το δόντι του πατέρα της για να κάνει εκείνη, επιτέλους την ταφή του.
Επιμέλεια – Παρουσίαση: Ειρήνη Λαλάκη