Στις 2 Απριλίου του 1948 η εκδρομή για τον Δημήτρη Μητροπάνο μόλις είχε ξεκινήσει, εκεί, στην Αγία Μονή Τρικάλων όπου γεννήθηκε, μια βυζαντινή συνοικία από την οποία καταγόταν η μητέρα του. Με τη μεγαλύτερη αδερφή του και με τη μητέρα του μεγάλωσε ο Δημήτρης Μητροπάνος και από μικρός έκανε πολλές δουλειές. «Η μητέρα μου έκανε φλοκάτες για να μας ζήσει», έλεγε ο ίδιος. Τον πατέρα του τον συνάντησε όταν ο Δημήτρης Μητροπάνος ήταν 29 χρονών. Μέχρι τα 16 του χρόνια «γραφόταν ορφανός», όπως έλεγε ο ίδιος. «Νομίζαμε πως ο πατέρας μου σκοτώθηκε στο αντάρτικο. Ώσπου ήρθε ένα γράμμα που έλεγε ότι ζει και είναι στη Ρουμανία», έλεγε ο Δημήτρης Μητροπάνος ο οποίος τόνιζε ότι πατέρας για ‘κείνον στάθηκε ο θείος του, ο αδερφός της μητέρας του.
To 1964, στην Αθήνα πια στα 16 του χρόνια, ο Δημήτρης Μητροπάνος καταλαβαίνει πολύ γρήγορα πως λόγω κοινωνικών φρονημάτων δεν του επιτρέπεται να σπουδάσει. Ένα βράδυ που τραγουδάει σε μια εκδήλωση και τον ακούει ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, τον προτρέπει να ασχοληθεί με το τραγούδι και του προτείνει να πάει στην εταιρεία Κολούμπια. Εκεί θα γνωρίσει στον Γιώργο Ζαμπέτα και θα τραγουδήσει δίπλα του στο κέντρο «Ξημερώματα», ενώ το πρωί ακόμη πηγαίνει σχολείο για να τελειώσει το Γυμνάσιο. Την επόμενη χρόνια, θα περιοδεύσει με τον Μίκη Θεοδωράκη στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Είναι 1966 και, επειδή η ζωή πάντα παίζει περίεργα παιχνίδια, εκείνη τη χρονιά στη συναυλία που έδωσε ο Μίκης Θεοδωράκης στη Λεμεσό, συναυλία που συμμετείχε και ο Δημήτρης Μητροπάνος, στους θεατές βρέθηκε ο δεκατριάχρονος τότε Μάριος Τόκας. Και όπως έχει πει ο ίδιος, αυτή η συναυλία τον συγκλόνισε και ήταν μία από τις αιτίες που ασχολήθηκε με τη μουσική.
Σημαντικός σταθμός στην αρχή της πορείας του Δημήτρη Μητροπάνου είναι και η συνεργασία του με τον Δήμο Μούτση και τον Μάνο Ελευθερίου στον δίσκο «Άγιος Φεβρουάριος», το 1972. Είναι ο πρώτος του μεγάλος δίσκος και ο Δημήτρης Μητροπάνος είναι μόλις 24 όταν θα τραγουδήσει, «Άλλος για Χίο τράβηξε», «Στη Σμύρνη και στο Αϊβαλί», «Η σούστα πήγαινε μπροστά», «Ο χάρος βγήκε παγανιά».
Πλέον ο δρόμος στο τραγούδι είναι μπροστά του και είναι ανοιχτός. Έκτοτε και για τα επόμενα 40 χρόνια ο Δημήτρης Μητροπάνος με πολύ κόπο, πολλή δουλειά αλλά και πολλή αλήθεια, θα συνεργαστεί με τους σημαντικότερους συνθέτες και στιχουργούς μας. Η φωνή του αλλά κυρίως η καθαρή του στάση απέναντι στη νύχτα και στα παραφερνάλια της δημοσιότητας θα γίνουν η δική του σφραγίδα. Ό,τι τραγουδάει ο Δημήτρης Μητροπάνος γίνεται κατευθείαν κτήμα των ανθρώπων που τον ακούν. Και βρίσκει φλέβα. Και καρδιά.
O Δημήτρης Μητροπάνος με βλέμμα πάντα ήσυχο και καθαρό, χωρίς πολλά λόγια και θόρυβο για τη δουλειά του, τραγούδησε με τον τρόπο που μόνο εκείνος είχε μερικά από τα καλύτερα λαϊκά μας. Και μετά όλοι τον έψαχναν και όλοι τον ήθελαν για να του γράψουν τραγούδια. Ο Δημήτρης Μητροπάνος μετά από 64 χρόνια σ΄ αυτή τη Γη, πάλι Απρίλιος ήτανε, χόρεψε το τελευταίο του ζεϊμπέκικο, κι έφυγε. Κι ήταν σαν να διάβαζες στα βήματά του τα λόγια του Δημήτρη Λέντζου: Τη στερνή κουβέντα σου, μάνα, την θυμάμαι ακόμα / Σαν χορεύεις μου ‘λεγες να ‘σαι ο Διγενής.
Επιμέλεια – Παρουσίαση: Ειρήνη Λαλάκη