Συμφωνία για τη σταδιακή διάθεση έως 4,8 εκατομμυρίων τόνων ρωσικού ντίζελ στην αμερικανική και τη διεθνή αγορά ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Η κίνηση προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος υποστήριξε ότι τα έσοδα θα ενισχύσουν τη δυνατότητα της Μόσχας να συνεχίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η ανακοίνωση έγινε την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, σε μια περίοδο αυξημένων τιμών των καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες και έντονων πιέσεων στη διεθνή αγορά ενέργειας.
Οι ποσότητες που ανακοινώθηκαν
Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, η Ρωσία θα διαθέσει άμεσα περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ, ενώ άλλοι 500.000 τόνοι προγραμματίζεται να διοχετευθούν στην αγορά τον Νοέμβριο.
Θα ακολουθήσει ποσότητα ενός εκατομμυρίου τόνων, ενώ προβλέπεται η διάθεση ακόμη τριών εκατομμυρίων τόνων σε μεταγενέστερο στάδιο, ανάλογα με την επαναφορά των ρωσικών διυλιστηρίων σε κανονικούς ρυθμούς λειτουργίας.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι βασική προτεραιότητά του είναι η μείωση των τιμών για τους Αμερικανούς καταναλωτές, ιδιαίτερα για τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους επαγγελματίες οδηγούς.
Προσωρινή χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων
Λίγο μετά την ανακοίνωση, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών προχώρησε στην έκδοση προσωρινής άδειας, ώστε να διευκολυνθούν οι παραδόσεις ρωσικού ντίζελ.
Η άδεια προβλέπει ότι οι αμερικανικές κυρώσεις δεν θα εφαρμόζονται, μέχρι τον Απρίλιο του 2027, στις σχετικές ποσότητες ρωσικού ντίζελ που φορτώθηκαν σε δεξαμενόπλοια από την Παρασκευή.
Η εξέλιξη συνιστά σημαντική μεταβολή της αμερικανικής πολιτικής, καθώς μόλις τον προηγούμενο μήνα είχε εγκριθεί νέα νομοθεσία για την ενίσχυση των κυρώσεων σε βάρος των ρωσικών ενεργειακών εσόδων.
Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί οι οικονομικοί όροι της συμφωνίας, ο τρόπος πληρωμής ούτε τυχόν ανταλλάγματα προς τη Μόσχα. Αναλυτές εκτιμούν, παράλληλα, ότι οι άμεσες ποσότητες αποτελούν μικρό μέρος της αμερικανικής κατανάλωσης και ενδέχεται να μην οδηγήσουν σε θεαματική αποκλιμάκωση των τιμών.
Σφοδρή αντίδραση από τον Ζελένσκι
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε την απόφαση της Ουάσινγκτον «αδύναμη», υποστηρίζοντας ότι δεν συνάδει με τη συμπεριφορά μεταξύ εταίρων.
Ο Ουκρανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι η δυνατότητα της Ρωσίας να εξάγει πετρελαϊκά προϊόντα θα της εξασφαλίσει πρόσθετους οικονομικούς πόρους για τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Έκανε, μάλιστα, λόγο για «επένδυση σε έναν πόλεμο που πρέπει να τερματιστεί».
Η ανακοίνωση έγινε ενώ ουκρανική αντιπροσωπεία βρισκόταν στις ΗΠΑ για συνομιλίες με Αμερικανούς αξιωματούχους σχετικά με τις προσπάθειες επίλυσης του πολέμου. Ο Ζελένσκι εξέφρασε την εκτίμηση ότι η συμφωνία μπορεί να υπονομεύσει τις διπλωματικές προσπάθειες.
Η θέση της Μόσχας
Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να τροφοδοτήσει με πετρέλαιο και πετρελαϊκά προϊόντα τόσο τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και την παγκόσμια αγορά.
Ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης, Αλεξάντερ Νόβακ, ανέφερε ότι οι πρόσθετες προμήθειες μπορούν να αρχίσουν εντός Οκτωβρίου και να αυξηθούν τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο, καθώς διυλιστήρια θα επανέρχονται σε λειτουργία μετά την ολοκλήρωση εργασιών συντήρησης.