Σε φάση ουσιαστικής υλοποίησης έχει περάσει το σχέδιο δράσης που έχει εκπονηθεί για τη θαλάσσια ρύπανση στη Λεμεσό, μετά και τα σοβαρά περιστατικά που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, με στόχο μέχρι την επόμενη καλοκαιρινή περίοδο η Λεμεσός να παρουσιάζει μετρήσιμη βελτίωση στην προστασία και την ποιότητα των θαλάσσιων νερών της.
Μιλώντας στο Κανάλι 6, ο πρόεδρος του Τμήματος Ναυτιλίας και Εμπορίου του Πανεπιστημίου Frederick και σύμβουλος του Υφυπουργείου Ναυτιλίας, Άγγελος Μενελάου, ανέφερε ότι οι αρμόδιοι φορείς έχουν ενώπιον τους συγκεκριμένες δράσεις, ευθύνες και χρονοδιαγράμματα.
Όπως εξήγησε, βρίσκεται αυτή την περίοδο σε εξέλιξη η κοστολόγηση σειράς έργων και παρεμβάσεων, ώστε οι αρμόδιοι φορείς να μπορέσουν να εντάξουν τις σχετικές δαπάνες στους προϋπολογισμούς τους και να προχωρήσουν στην υλοποίησή τους.
Σύμφωνα με τον κύριο Μενελάου, στις 22 Οκτωβρίου προγραμματίζεται νέα συνάντηση της αρμόδιας Επιτροπής (την οποία συντονίζει το Υφυπουργείο Ναυτιλίας), κατά την οποία θα γίνει συνολική επισκόπηση των δράσεων και της προόδου που έχει επιτευχθεί.
Ήδη ένα από τα βασικά κομμάτια του νέου μηχανισμού έχει τεθεί σε λειτουργία. Πρόκειται για την Ομάδα Εποπτείας και Συντονισμού Αντιμετώπισης Ρύπανσης, την ΟΕΣΑΡ, η οποία λειτουργεί στο Υφυπουργείο Ναυτιλίας και έχει αναλάβει να παρακολουθεί την εφαρμογή του σχεδίου και να ενισχύει τον συντονισμό μεταξύ των διαφορετικών υπηρεσιών.
Παράλληλα προχωρούν οι τεχνικές διαδικασίες για την πλήρη αξιοποίηση της πλατφόρμας EMMERA, που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος με συμμετοχή του Πανεπιστημίου Frederick. Η πλατφόρμα θα συγκεντρώνει και θα συνδέει δεδομένα από διαφορετικούς φορείς, με στόχο τον γρηγορότερο εντοπισμό περιστατικών και την αποτελεσματικότερη αντίδραση. Σύμφωνα με τον κύριο Μενελάου, στόχος είναι σημαντικό μέρος του συστήματος να βρίσκεται σε λειτουργία πριν από το τέλος του χρόνου.
Περεταίρω, η Αρχή Λιμένων έχει αρχίσει πιλοτικά να χρησιμοποιεί drone για την επιτήρηση της θαλάσσιας περιοχής της Λεμεσού. Όπως ανέφερε ο κύριος Μενελάου, η χρήση του επιτρέπει να ελέγχονται γρήγορα μεγάλες εκτάσεις και περιοχές γύρω από αγκυροβολημένα πλοία, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά η αποστολή σκάφους.
Ο Σύμβουλος του Υφυπουργείου Ναυτιλίας τόνισε πως ιδιαίτερο βάρος στο σχέδιο δίνεται σε δύο κατηγορίες πιθανών πηγών ρύπανσης. Η πρώτη αφορά στις σταθερές πηγές από τη στεριά προς τη θάλασσα και κυρίως τους θαλάσσιους αγωγούς. Το ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο το καλοκαίρι, όταν παρουσιάστηκε σοβαρό πρόβλημα στην περιοχή της Μονής και οι αναλύσεις κατέδειξαν αυξημένο μικροβιολογικό φορτίο κοντά στον Σταθμό Επεξεργασίας Λυμάτων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται σήμερα υπό εξέλιξη, προωθούνται έργα από ΕΟΑ Λεμεσού, ώστε σε περίπτωση νέας μηχανικής βλάβης στις εγκαταστάσεις της Μονής τα επεξεργασμένα λύματα να μπορούν να διοχετεύονται σε ειδικό χώρο (δεξαμενή) συγκράτησης, ώστε να αποφεύγεται η έκτακτη διοχέτευσή τους προς τη θάλασσα. Σκοπός είναι η συχνότητα των ελέγχων και δειγματοληψιών να αυξηθεί σημαντικά. Θα διενεργηθεί επίσης επανέλεγχος σε σχέση με την αδειοδότηση των αγωγών από τη στεριά προς της θάλασσα και κατά πόσο έχουν ξηλωθεί στις περιπτώσεις που έληξαν οι άδειες. Περεταίρω θα αυξηθεί η συχνότητα των ελέγχων και των έκτακτων δειγματοληψιών.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά τα ακτοπλοϊκά και τα σκάφη αναψυχής, τα οποία, λόγω του μεγάλου αριθμού και της κινητικότητάς τους, απαιτούν διαφορετικό σύστημα εποπτείας. Για τον σκοπό αυτό προωθείται η ευρύτερη χρήση drones αλλά και τεχνολογιών αισθητήρων σε αυτά τα σκάφη, για την παρακολούθηση της διαχείρισης αποβλήτων.
Ο Άγγελος Μενελάου σημείωσε ότι στο σχέδιο δεν παραγνωρίζονται ούτε οι υπόλοιπες πιθανές πηγές, όπως τα εμπορικά πλοία και άλλες θαλάσσιες δραστηριότητες, ωστόσο η πρώτη έμφαση δίνεται εκεί όπου οι πηγές είναι γνωστές, μπορούν να ελεγχθούν και μπορούν να ληφθούν άμεσα μέτρα.
Το ζητούμενο, όπως τόνισε, είναι να τερματιστεί η μέχρι σήμερα αποσπασματική αντιμετώπιση των περιστατικών και να υπάρχει πλέον ένα σαφές σχέδιο, με κάθε φορέα να γνωρίζει τις αρμοδιότητες του και με το Υφυπουργείο Ναυτιλίας να έχει τον κεντρικό συντονισμό.
«Ο μεγάλος στόχος είναι μέχρι την επόμενη καλοκαιρινή περίοδο η Λεμεσός να παρουσιάζει μετρήσιμη βελτίωση στην προστασία και την ποιότητα των θαλάσσιων νερών της», κατέληξε ο Άγγελος Μενελάου.
Χάρης Παναγιώτου