Στις 7 Οκτωβρίου του 1944, έγινε μια εξέγερση εκεί που κανείς δεν φανταζόταν ότι θα μπορούσε να γίνει. Η 7η Οκτωβρίου του 1944 μας πηγαίνει στην Πολωνία και στο Άουσβιτς. Το ένα από τα πολλά στρατόπεδα συγκέντρωσης της ναζιστικής Γερμανίας, όπου δολοφονήθηκαν σε θαλάμους αερίων και έλιωσαν σε φούρνους εκατομμύρια Εβραίοι από όλες τις χώρες της Ευρώπης, τσιγγάνοι, ομοφυλόφιλοι, ανάπηροι, πολιτικοί κρατούμενοι και όσοι άλλοι δεν άρεσαν στους γενοκτόνους.
Εκεί, που τώρα πια, 80 και πλέον χρόνια μετά, ξέρουμε πως ό,τι έχουμε στον νου μας για την κόλαση ωχριά. Εκεί που και η φρίκη δεν άντεξε και έφριξε.
Η εξέγερση στο Άουσβιτς έμεινε στην Ιστορία ως η εξέγερση των Ζόντερκομάντο. Και τι ήταν οι Ζόντερκομάντο; Για να το πούμε κομψά, ήταν ειδικές ομάδες εργασίας που είχαν φτιάξει οι Ναζί, κυρίως από Εβραίους κρατούμενους, οι οποίοι προετοίμαζαν τους θαλάμους αερίων, ξύριζαν τα κεφάλια των μελλοθανάτων, τους έβγαζαν τα χρυσά δόντια (τα οποία συγκέντρωναν οι ναζί, μαζί με τα μαλλιά και τα ρούχα), τους αποτέφρωναν και κουβαλούσαν μετά τις στάχτες τους μέχρι το κοντινό ποτάμι, όπου και τις πετούσαν. Πολλές φορές ανάμεσα στους μελλοθανάτους ήταν και συγγενείς ή φίλοι των εξαναγκασμένων να συμμετέχουν στις Ζόντερκομάντο.
Οι μαρτυρίες δεν είναι πολλές και ποικίλλουν. Όλες όμως συμφωνούν πως εκείνο το μεσημέρι της 7ης Οκτωβρίου του 1944 η πρωτοφανής εξέγερση των κατά πλειονότητα Ελλήνων Εβραίων έγραψε τη δική της ιστορία. Διαβάζω πως την ώρα που οι επιβλέποντες άρχισαν να φωνάζουν τα ονόματα των Ελλήνων, κανείς δεν απάντησε. Ακούστηκε μόνο η φωνή του Ιωσήφ Βαρούχ, Έλληνα εβραίου από τη Θεσσαλονίκη, να λέει στα ελληνικά: «Θα γίνει ρε, ναι ή όχι, το ντου που λέγαμε;». Και η εξέγερση ξεκίνησε. Δεν ακολούθησαν όλοι όσοι είχαν συμφωνήσει και από τα άλλα κρεματόρια, κάποιοι πρόδωσαν, κάποιοι φοβήθηκαν, κάποιοι Ούγγροι μάλιστα πήραν το μέρος των Ναζί προσπαθώντας να αφοπλίσουν τους εξεγερμένους.
Οι Έλληνες Ζόντερκομάντο όρμησαν στους Γερμανούς φρουρούς, τους αφόπλισαν, έκοψαν το συρματόπλεγμα και προσπάθησαν να ξεφύγουν στο παρακείμενο δάσος. Μια ομάδα του Κρεματορίου ΙΙ κατάφερε να ρίξει στον φούρνο έναν βάναυσο ναζί εγκληματία, και άλλον έναν Γερμανό στρατιώτη. Ένας άλλος ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου. Φυσικά στο στρατόπεδο σήμανε συναγερμός, οι SS με πολυβόλα και σκυλιά περικυκλώνουν την περιοχή, κάποιοι από τους εξεγερμένους προλαβαίνουν να πυρπολήσουν το κρεματόριο IV, οι ναζί τους κυνηγούν, τους πυροβολούν επί τόπου, άλλους τους εντοπίζουν σε μια σιταποθήκη και τους καίνε ζωντανούς, άλλους τους συλλαμβάνουν και φυσικά τους εκτελούν…
Η Ιστορία δυστυχώς εξακολουθεί να αποδεικνύει πως οι θηριωδίες, εκτός από ιερό και όσιο, δεν έχουν ούτε εθνικότητα. Όσο για μας τους ανθρώπους, φαίνεται ότι ξεχνάμε πολύ εύκολα.
Επιμέλεια – Παρουσίαση: Ειρήνη Λαλάκη