Την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών αναλαμβάνει από σήμερα, 1η Οκτωβρίου, η Ελλάδα, για δεύτερη και τελευταία φορά κατά τη διετή θητεία της ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου για την περίοδο 2025-2026. Η ελληνική προεδρία συμπίπτει με μια περίοδο έντονων διεθνών κρίσεων, αλλά και με την κρίσιμη διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
Ένας μήνας με ανοικτά πολεμικά μέτωπα
Η Αθήνα αναλαμβάνει την προεδρία σε μια συγκυρία κατά την οποία το Συμβούλιο Ασφαλείας παραμένει βαθιά διχασμένο σε σειρά σημαντικών διεθνών ζητημάτων.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, με τις ανησυχίες να επικεντρώνονται στις επιπτώσεις στον άμαχο πληθυσμό, στα πλήγματα κατά ενεργειακών υποδομών και στον κίνδυνο περαιτέρω περιφερειακής κλιμάκωσης.
Γάζα, Ιράν και Στενά του Ορμούζ
Στη Μέση Ανατολή, η κατάσταση στη Γάζα παραμένει εύθραυστη, ενώ η ανθρωπιστική κρίση και οι πολιτικές εκκρεμότητες εξακολουθούν να απασχολούν έντονα το Συμβούλιο.
Παράλληλα, οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν, το πυρηνικό του πρόγραμμα, τις κυρώσεις και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ συνθέτουν έναν από τους πλέον περίπλοκους φακέλους που ενδέχεται να τεθούν στην ημερήσια διάταξη κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου.
Οι κρίσεις σε Σουδάν και Αϊτή
Το Συμβούλιο Ασφαλείας εξακολουθεί να παρακολουθεί στενά την κατάσταση στο Σουδάν, όπου οι συγκρούσεις και η ανθρωπιστική κρίση συνεχίζονται.
Στην Αϊτή, η ένοπλη βία, η δράση συμμοριών και η παρατεταμένη πολιτική αστάθεια παραμένουν σοβαρές προκλήσεις για τη διεθνή κοινότητα.
Η επιλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα
Ιδιαίτερο θεσμικό βάρος αποκτά η ελληνική προεδρία λόγω της διαδικασίας επιλογής του διαδόχου του Αντόνιο Γκουτέρες στη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
Μετά την τέταρτη άτυπη ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας, στις 29 Σεπτεμβρίου, η διαδικασία έχει εισέλθει σε κρίσιμη φάση, χωρίς να έχει ακόμη διαμορφωθεί τελική συναίνεση μεταξύ των 15 μελών.
Εφόσον επιτευχθεί συμφωνία εντός Οκτωβρίου και δεν υπάρξει αντίθεση από κάποιο από τα πέντε μόνιμα μέλη, η σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας προς τη Γενική Συνέλευση ενδέχεται να διαμορφωθεί κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας.
Ρόλος συντονιστή για την Αθήνα
Μέσα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον, η Ελλάδα καλείται να διευθύνει τις εργασίες του Συμβουλίου, να καταρτίσει το πρόγραμμα του μήνα και να διευκολύνει τις συνεννοήσεις μεταξύ των μελών.
Κύρια πρόκληση θα είναι η διατήρηση της λειτουργικότητας του Συμβουλίου Ασφαλείας, παρά τις έντονες γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις και τις συχνά αντικρουόμενες θέσεις των μόνιμων μελών.