Στις 22 Σεπτεμβρίου του 1991 o Γιάννης Νεγρεπόντης, πεζογράφος, ποιητής και στιχουργός, ήταν εξήντα ενός. Και σταμάτησε να γράφει για πάντα…
Γεννημένος στη Λάρισα το 1930 με το όνομα Γιάννης Ξυνοτρούλιας, ήρθε με τη οικογένειά του στην Αθήνα όταν ήταν οκτώ χρονών. Σπούδασε αρχαιολογία στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών αλλά λόγω αριστερών πολιτικών πεποιθήσεων της οικογένειάς του δεν μπορούσε να διοριστεί. Σπούδασε επίσης και στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών, με δασκάλους τον Ροντήρη και τον Βεάκη. Στη συνέχεια συνεργάστηκε με εφημερίδες, περιοδικά, έγραψε βιβλία, ποιήματα, δοκίμια, χρονογραφήματα, θεατρικά, έγραψε όμως και τραγούδια. Λίγα. Αλλά έβαλαν τη σφραγίδα τους στο ελληνικό τραγούδι.
Τα δύο πρώτα τραγούδια που έγραψε ο Γιάννης Νεγρεπόντης, τα μελοποίησε ο Μάνος Λοΐζος και τα ξέρουμε όλοι μας: Το πρώτο ήταν το «Ακορντεόν» και το δεύτερο ο «Τρίτος Παγκόσμιος». Τον τραγούδησε τότε ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, στα 24 του χρόνια, στον πρώτο του μεγάλο δίσκο που ηχογράφησε. Ο δίσκος ήταν «Τα τραγούδια του δρόμου» και κυκλοφόρησε μόλις έπεσε η χούντα. Και δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά: τα τραγούδια δεν θα περνούσαν τη λογοκρισία όχι μόνο για αυτά που έλεγαν αλλά και γιατί ο Γιάννη Νεγρεπόντης στις 21 Απριλίου του 1967 συνελήφθη και βρέθηκε εξόριστος για 3 χρόνια στη Γυάρο και στη Λέρο.
Ο Γιάννης Νεγρεπόντης μας έδωσε μαζί με τον Λουκιανό Κηλαηδόνη δύο δίσκους ορόσημα, «Τα μικροαστικά» και «Τα απλά μαθήματα πολιτικής οικονομίας», μας έδωσε ο Γιάννης Νεγρεπόντης και τα «Νέγρικα», με την πρωτοποριακή μουσική του Μάνου Λοΐζου και τη φωνή της Μαρίας Φαραντούρη.
Ο Γιάννης Νεγρεπόντης, εξαιρετικά ευαίσθητος δέκτης της καθημερινότητας αλλά και της εποχής του, άφησε πίσω του έργο σημαντικό, γράφοντας ποιήματα, πεζά, κριτικές, δοκίμια, χρονογραφήματα, νουβέλες, διηγήματα, θεατρικά. Οι στίχοι που έγραψε για να γίνουν τραγούδια είναι μόνο ένα μικρό μέρος του έργου του, το οποίο φυσικά στις εποχές που κανείς πια δεν διαβάζει, και που ξεφυτρώνει από παντού η τάχα παντογνώστρια τεχνητή νοημοσύνη, το έργο του Γιάννη Νεγρεπόντη παραμένει άγνωστο στους περισσότερους από μας καθώς είναι πια και εξαντλημένο εκδοτικά. Χωρίς ποτέ να κάνει εκπτώσεις και πάντα με ζητούμενο τον άνθρωπο και έναν δικαιότερο κόσμο, ο Γιάννης Νεγρεπόντης έγραφε για αυτά που πίστευε. Κι ας γινόταν δυσάρεστος ακόμα και σε ομοϊδεάτες του. Στο έργο του Φυλάττειν Θερμοπύλας, έργο που έγραψε στα χρόνια της εξορίας, γράφει: «Πολλά μας βρήκαν/ και τα χειρότερα/ απ’ τα μέσα/ Τ’ απόρθητα κάστρα/ τα μεγάλα/ ποτέ δεν πέφτουν/ απ’ τα έξω/ το λάλον ύδωρ/ απερίσκεπτα/ αφήσαμε να χαθεί».
Επιμέλεια – Παρουσίαση: Ειρήνη Λαλάκη