*Πηγή φωτογραφίας δεξιά: Lifo, Σπύρος Στάβερης. Φωτογραφία αριστερά: ΛΥΔΙΑ ΣΙΩΡΗ/ EUROKINISSI)
Στις 9 Σεπτεμβρίου του 1922, όταν ο ελληνισμός ζούσε την τραγωδία της Μικρασιατικής καταστροφής, γεννιόταν στην καρδιά του Αιγαίου, εκεί στ’ Απεράθου της Νάξου, αυτή που εμείς οι υπόλοιποι λέμε Απείρανθο, γεννιόταν ο Μανώλης Γλέζος. Και για τα επόμενα 98 χρόνια που έζησε ανάμεσά μας σ΄ αυτή τη Γη, θα αγωνιζόταν για τα ιδανικά στα οποία πίστεψε: την ελευθερία, τη δημοκρατία, την ισότητα, τη δικαιοσύνη, την πατρίδα, τον άνθρωπο.
Από το 1939 και τα 17 του χρόνια, όταν έφτιαξε στην Αθήνα αντιφασιστική ομάδα νεολαίας ενάντια στη δικτατορία του Μεταξά και στην ιταλική κατοχή των Δωδεκανήσων, μέχρι το 2018 και στα 96 του χρόνια, όταν βρέθηκε στη δίκη της Χρυσής Αυγής, στο πλευρό της Μάγδας Φύσσα στο εφετείο καθ’ όλη τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, ο Μανώλης Γλέζος δεν σταμάτησε λεπτό, για σχεδόν έναν αιώνα, να πολεμάει τον φασισμό. Και κανένας από μας, που μόνο τον καναπέ, την οθόνη τα εύκολα λόγια και την άνετη ζωούλα μας ξέρουμε, κανένας από μας δεν μπορεί καν να διανοηθεί, πόσο μάλλον να μιλήσει, για το τι εστί αγώνας ενάντια στον φασισμό. Γιατί ο Μανώλης Γλέζος στα 18 του ζήτησε να καταταγεί στρατιώτης για να πολεμήσει τους Ιταλούς φασίστες που είχαν κηρύξει τον πόλεμο στην Ελλάδα. Δεν τον έστειλαν στο μέτωπο λόγω ηλικίας. Και έναν χρόνο μετά, το 1941, ο Μανώλης Γλέζος είναι 19 χρονών και μαζί με τον Απόστολο Σάντα, θα σκαρφαλώσουν νύχτα στον βράχο της Ακρόπολης και θα κατεβάσουν τη σβάστικα του Τρίτου Ράιχ, κάτω από τη μύτη των ναζί Γερμανών.
Φυλακίστηκε και βασανίστηκε πρώτα από τα ιταλικά στρατεύματα κατοχής, μετά από τους Γερμανούς και την Γκεστάπο, μετά από τους Έλληνες ταγματασφαλίτες, συνεργάτες των ναζί. Κατά τον εμφύλιο αλλά και στα χρόνια που ακολούθησαν ο Μανώλης Γλέζος θα καταδικαστεί για τις ιδέες και τη δράση του 28 φορές, τις 2 από αυτές σε θάνατο. Θα γλιτώσει χάρη στη διεθνή κατακραυγή και την παρέμβαση ανθρώπων όπως ο Πάμπλο Πικάσο και ο Αλμέρ καμύ. Για 30 χρόνια, και μέχρι το 1971 που αποφυλακίζεται με αμνηστία, ο Μανώλης Γλέζος θα συλλαμβάνεται, θα βασανίζεται, θα διώκεται, θα φυλακίζεται, θα αποδρά, θα εξορίζεται… Συνολικά παρέμεινε κρατούμενος σε φυλακές και εξορίες για 16 χρόνια. Το 1951, μόλις στα 29 του χρόνια, αν και φυλακισμένος, εκλέγεται για πρώτη φορά βουλευτής με την ΕΔΑ και έκτοτε θα πολεμάει μέχρι το 2014 και τα 92 χρόνια του, όταν και εξελέγη ευρωβουλευτής με σχεδόν μισό εκατομμύριο ψήφους, και παραιτήθηκε έναν χρόνο μετά γιατί απαρέγκλιτα πίστευε και εφάρμοζε την ετήσια εναλλαγή των εκλεγμένων προσώπων, μέχρι τα 92 του χρόνια ο Μανώλης Γλέζος θα πολεμάει από κάθε μετερίζι για αυτά που πιστεύει.
Πάλεψε μέχρι με νύχια και με δόντια ο Μανώλης Γλέζος και ως πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου για τη διεκδίκηση των γερμανικών πολεμικών αποζημιώσεων και του κατοχικού δανείου από την περίοδο της κατοχής στην Ελλάδα, οφειλές «στοιχειοθετημένες, καταγεγραμμένες και μετρήσιμες» όπως έλεγε.
Ο Μανώλης Γλέζος είδε να εκτελούν οι ναζί τον 19χρονο αδερφό του Νίκο στον τοίχο της Καισαριανής το 1944, είδε και εκατοντάδες άλλους συναγωνιστές του να σκοτώνονται πολεμώντας τους φασίστες, να χάνουν τη ζωή τους στις φυλακές και τις εξορίες, να πηγαίνουν στην εκτέλεση. Και μέχρι τα 98 του χρόνια ο Μανώλης Γλέζος κάθε μέρα έκανε αυτό που θεωρούσε χρέος του…
Επιμέλεια – Παρουσίαση: Ειρήνη Λαλάκη