*Φωτογραφία αριστερά, από το αρχείο του Εθνικού Θεάτρου
Στις 2 Σεπτεμβρίου του 1984 ο Μάνος Κατράκης άφησε την τελευταία του πνοή. Εκείνη την βαθιά, περήφανη, κρητική πνοή που στα 76 του χρόνια και άρρωστος πια, κρατούσε ακόμα σχεδόν ατόφια, μόνο και μόνο με το πείσμα και τη δύναμη της ψυχής του.
Ο Μάνος Κατράκης γεννήθηκε το 1908 ή το 1909, στην Κρήτη, εκεί, στο Καστέλι Κισσάμου, της επαρχίας Χανίων, όταν το νησί είναι ακόμα υπό το οθωμανικό καθεστώς διοίκησης. Παραμονή 15 Αύγουστου, ο Χαράλαμπος και η Ειρήνη που έχουν ήδη 4 παιδιά, αποκτούν το στερνοπούλι τους. Ο Μάνος Κατράκης θα ζήσει μόνο τα πρώτα χρόνια της ζωής του στην Κρήτη, αλλά ο τόπος του θα είναι μέσα του για πάντα.
Το 1981, στο Παρίσι, όταν ο Μάνος Κατράκης τιμήθηκε για τα 50 χρόνια της προσφοράς του στο θέατρο, είχε μιλήσει στην εκδήλωση και τα δικά του λόγια είναι το καλύτερο βιογραφικό:
«Και να γνώριζα τη γλώσσα του Ρακίνα και του Μολιέρου, πάλι θα σας μίλαγα ελληνικά. Δεν θέλω τίποτα να ψευτίσει τη συγκίνησή μου και την ευγνωμοσύνη μου για την τιμή που μου κάνετε. Γι’ αυτό χρησιμοποιώ τις λέξεις της γλώσσας μου που ταυτίζονται με την ψυχή μου. Είναι λέξεις που κρύβουν μέσα τους την καθαρότητα του ελληνικού ουρανού και του ασίγαστου πόντου. Εσείς τιμάτε τα 50 χρόνια της καλλιτεχνικής μου δραστηριότητας. Σας ευχαριστώ. Εγώ όμως θέλω να σας πω ποιος είμαι. Θέλω να με γνωρίσετε σωστά. Θέλω να σας πω πως γεννήθηκα στην Κρήτη. Μεγάλωσα ξυπόλητο παιδί στις αμμουδιές της πατρίδας μου που έβαζα στ’ αυτιά μου τα κοχύλια της θάλασσας ν’ ακούσω τη βουή του ωκεανού. Δεν ήξερα να αποζητώ την ομορφιά μα η ομορφιά ξεδιπλωνόταν μέσα μου. Δεν ήξερα να αποζητώ την λεβεντιά μα η λεβεντιά ξεδιπλωνόταν μέσα μου από τις διηγήσεις του παππού μου. Αφήστε με να παινέψω την πατρίδα μου. Το αξίζει. Συμπτωματικά βρέθηκα στο θέατρο. Έγινα ηθοποιός όπως θα μπορούσα να γίνω και σιδηρουργός. Ήθελα να ξοδιάσω όσες δυνάμεις κρύβανε τα μπράτσα και η ψυχή μου».
Επιμέλεια – Παρουσίαση: Ειρήνη Λαλάκη