Η συμφωνία αφορά 17 στρατηγικά κοιτάσματα και επενδύσεις άνω των 100 δισ. δολαρίων – Παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα για τη νομική δομή και τον τρόπο άσκησης του αμερικανικού ελέγχου
Μια συμφωνία που μπορεί να αλλάξει δραστικά τον ενεργειακό χάρτη της αμερικανικής ηπείρου ανακοίνωσαν την Παρασκευή Ηνωμένες Πολιτείες και Βενεζουέλα, με τον Ντόναλντ Τραμπ να υποστηρίζει ότι εξασφαλίζει στις ΗΠΑ «πλειοψηφικό έλεγχο» σε περισσότερα από 65 δισεκατομμύρια βαρέλια επιβεβαιωμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος χαρακτήρισε μέσω Truth Social τη συμφωνία τη «μεγαλύτερη πετρελαϊκή συμφωνία στην παγκόσμια ιστορία», υποστηρίζοντας ότι θα υπερδιπλασιάσει τα πετρελαϊκά αποθέματα των Ηνωμένων Πολιτειών και θα συμβάλει σε σημαντική μείωση των τιμών των καυσίμων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία επιτεύχθηκε σε συνεργασία με τη μεταβατική Πρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροδρίγκες και με τη συμμετοχή ιδιωτικών επιχειρήσεων. Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι δεν θα υπάρξει κόστος για τους Αμερικανούς φορολογούμενους.
Το Καράκας επιβεβαίωσε από την πλευρά του τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την επίσης «ιστορική».
Η Ντέλσι Ροδρίγκες ανακοίνωσε ότι το σχέδιο προβλέπει την ανάπτυξη 17 στρατηγικών πετρελαϊκών κοιτασμάτων, με συνολικό δυναμικό περίπου 65 δισ. βαρελιών. Σύμφωνα με την ίδια, αναμένονται επενδύσεις άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ τα φορολογικά έσοδα για το κράτος της Βενεζουέλας εκτιμώνται σε περισσότερα από 209 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο παρουσίασε τη συμφωνία ως επωφελή και για τις δύο χώρες, υποστηρίζοντας ότι θα εξασφαλίσει στις ΗΠΑ σταθερή πρόσβαση σε πετρέλαιο χαμηλότερου κόστους, ενώ στη Βενεζουέλα θα φέρει σχεδόν 100 δισ. δολάρια ιδιωτικών επενδύσεων και χιλιάδες θέσεις εργασίας.
Τα μεγάλα ερωτήματα που παραμένουν
Παρά τις εντυπωσιακές ανακοινώσεις, σημαντικές λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν διευκρίνισε με ποια ακριβώς νομική ή εταιρική μορφή οι ΗΠΑ θα ασκούν τον «πλειοψηφικό έλεγχο», ούτε ποιες ιδιωτικές εταιρείες θα συμμετάσχουν.
Σύμφωνα με το Reuters, οι αρχές της Βενεζουέλας προετοιμάζονται να υπογράψουν την ερχόμενη εβδομάδα επιμέρους συμφωνίες που θα παραχωρούν νέα δικαιώματα έρευνας και παραγωγής σε εταιρείες, κυρίως αμερικανικές. Ένα από τα μοντέλα που έχει εξεταστεί προβλέπει μακροχρόνιες μισθώσεις κοιτασμάτων, ωστόσο υπάρχουν ερωτήματα για τη συμβατότητά του με το συνταγματικό και νομικό πλαίσιο της Βενεζουέλας.
Τα κοιτάσματα που περιλαμβάνονται στο σχέδιο βρίσκονται, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, κυρίως στη ζώνη του Ορινόκο και στην περιοχή της λίμνης Μαρακαΐμπο.
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα αργού πετρελαίου στον κόσμο, τα οποία η αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών υπολογίζει σε περίπου 303 δισεκατομμύρια βαρέλια, ή περίπου 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων.
Παρά τον τεράστιο αυτό πλούτο, η σημερινή παραγωγή της χώρας παραμένει πολύ χαμηλότερη από τις δυνατότητές της, έπειτα από χρόνια περιορισμένων επενδύσεων, προβλήματα στις υποδομές, κυρώσεις και πολιτική αστάθεια. Το Reuters σημειώνει ότι η παραγωγή βρίσκεται περίπου στα 1,25 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Αναλυτές προειδοποιούν παράλληλα ότι ακόμη και αν προχωρήσει χωρίς νομικά εμπόδια η συμφωνία, απαιτούνται τεράστιες επενδύσεις σε εγκαταστάσεις, δίκτυα ηλεκτροδότησης, μεταφορά και διύλιση. Αυτό σημαίνει ότι η σημαντική αύξηση της παραγωγής –και κατά συνέπεια οποιαδήποτε ουσιαστική επίδραση στις διεθνείς ή αμερικανικές τιμές καυσίμων– ενδέχεται να χρειαστεί χρόνια.
Στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1982 τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα
Η συμφωνία ανακοινώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει αυξημένες πιέσεις στην αγορά ενέργειας λόγω του πολέμου με το Ιράν και των προβλημάτων στις διεθνείς ροές πετρελαίου.
Τα αμερικανικά Στρατηγικά Αποθέματα Πετρελαίου (SPR) είχαν υποχωρήσει στις 21 Αυγούστου στα 289,7 εκατομμύρια βαρέλια, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 1982. Οι ΗΠΑ έχουν δεσμευτεί από τον Μάρτιο να διαθέσουν συνολικά 172 εκατ. βαρέλια από τα SPR, στο πλαίσιο διεθνούς συντονισμένης παρέμβασης για την αντιμετώπιση των προβλημάτων εφοδιασμού.
Η συμφωνία με τη Βενεζουέλα εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμα περισσότερες και φθηνότερες πηγές αργού για τα αμερικανικά διυλιστήρια.
Η προσέγγιση αυτή επιταχύνθηκε μετά την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου 2026, κατά την οποία συνελήφθη ο Νικολάς Μαδούρο και μεταφέρθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αντιμετωπίσει ομοσπονδιακές κατηγορίες. Έκτοτε η Ντέλσι Ροδρίγκες έχει αναλάβει προσωρινά την προεδρία και η Ουάσιγκτον πιέζει για μεγαλύτερη συμμετοχή αμερικανικών επιχειρήσεων στον ενεργειακό τομέα της χώρας.