«Κάθε πόλεμος, όταν πλησιάζει, παρουσιάζεται σαν μιαν αναπόφευκτη πράξη αυτοάμυνας απέναντι σε έναν μανιακό δολοφόνο». Έτσι έχει πει ο Τζορτζ Όργουελ, Άγγλος συγγραφέας και δημοσιογράφος, ο οποίος πέθανε το 1950. Αν ζούσε σήμερα μπορεί αυτόν τον έναν μανιακό δολοφόνο να τον έκανε δύο, τρεις… ποιος ξέρει πόσους μας έχει φέρει ο αιώνας που ζούμε, αυτό το σκοτεινό γύρισμα της Ιστορίας που η ανθρωπότητα δημιούργησε, και τώρα είναι υποχρεωμένη να το ζήσει. Γιατί κανείς μας δεν είναι αθώος. Τα πράγματα, τα πρόσωπα και τα γεγονότα δεν έρχονται ποτέ από μόνα τους, δεν πέφτουν από τον ουρανό (εκτός κι αν είναι βόμβες) ούτε προκύπτουν από τη μια μέρα στην άλλη.
Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης, θεατρικός συγγραφέας και δημοσιογράφος που βρέθηκε κρατούμενος για δυόμισι χρόνια στο Μαουτχάουζεν, το φριχτό στρατόπεδο συγκέντρωσης των Ναζί, ο Ιάκωβος Καμπανέλλης έγραψε: «Οι μεγάλοι πόλεμοι δεν αρχίζουν στα πεδία των μαχών, ούτε οι ολέθριες πολιτικές ιδεολογίες ξεκινούν από μαζικές συγκεντρώσεις. Αρχίζουν ανύποπτα στους χώρους της καθημερινής μας ζωής, ξεκινούν ακόμη και μέσα απ’ το ίδιο μας το σπίτι. Εκεί φωλιάζουν όλα. Γι’ αυτό, μόνο με την πίστη σε μια καθημερινή ζωή που να μας χωράει όλους, απροκατάληπτη και δίκαιη προς όλους, μπορούμε έστω και καθυστερημένα να πετύχουμε αυτό που τόσο προσδοκούσαμε τον Μάιο του 1945: ένα πραγματικό “ποτέ πια”.»
81 χρόνια μετά από ‘κείνο το «ποτέ πια» που βροντοφώναξαν εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρη την Ευρώπη, 81 χρόνια μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που συνέθλιψε λαούς, σκότωσε εκατομμύρια ανθρώπους, ισοπέδωσε κυριολεκτικά όλη την Ευρώπη και φούσκωσε τα πορτοφόλια εκείνων που πάντα θα είναι οι ύαινες σε κάθε σφαγή, αφού πρώτα πουλάν τα όπλα τους και μετά την καταστροφή τρέχουν να αναλάβουν την ανοικοδόμηση, 81 χρόνια μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ένας μανιακός εδώ, ένας άλλος εκεί, και ένας τρίτος παραπέρα, φαντάζομαι και άλλοι πολλοί διάσπαρτοι και κρυμμένοι προς το παρόν, ξεκινάνε πολέμους: έναν κάθε τρεις μήνες, κατά πώς τους βολεύει, όπου γουστάρουν, όποτε το αποφασίσουν, εκεί που έχει πετρέλαια, εκεί που έχει αέριο, ουράνιο, σπάνιες γαίες ή πολύ φανατισμό, θρησκευτικές τάχαμου φατρίες και χρόνια μυστικών εξοπλισμών παραστρατιωτικών οργανώσεων και απολυταρχικών καθεστώτων.
Οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή κρατούν χρόνια, που μας τους μεταδίδουν ζωντανά και τους βλέπουμε τρώγοντας ποπ κορν στον καναπέ μας, όλοι έγιναν με ψευδείς ισχυρισμούς που αποδείχθηκαν μετά από χρόνια, όλοι έγιναν για το κέρδος. Αφγανιστάν, Ιράκ, Συρία… Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς. Το μεσανατολικό, το παλαιστινιακό, το Αφγανιστάν, το Ιράκ, το Ιράν, τα πετρέλαια, τα πετρέλαια, τα πετρέλαια…
Το ένα έγκλημα πολέμου έρχεται μετά το άλλο, αλλά ο πολιτισμένος μας κόσμος ασχολείται με τις οικονομικές συνέπειες αυτού του πολέμου! Τα χρηματιστήρια, οι μετοχές, η τιμή του πετρελαίου, η τιμή του φυσικού αερίου που μόλις τη δεύτερη ημέρα του πολέμου ανέβηκε κατά 45%, ενώ την τρίτη ημέρα του πολέμου πήρε άλλο ένα 22% επάνω… Στα ύψη, λέει επίσης, σκαρφάλωσε η τιμή του χρυσού και του δολαρίου… Ας ψάξει κάποιος λοιπόν για τις πραγματικές αιτίες ενός πολέμου.
Ο Τζορτζ Όργουελ, Άγγλος συγγραφέας και δημοσιογράφος που πέθανε το 1950, είχε πει: Ο πόλεμος εναντίον μια ξένης χώρας γίνεται μόνο όταν αυτοί που κατέχουν το χρήμα εκτιμούν ότι θα βγάλουν κέρδος απ’ αυτόν.
Ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ, Αμερικανός συγγραφέας και πολεμικός ανταποκριτής που πέθανε το 1961, έχει γράψει: «Οι “ποιητές” του παρελθόντος γράφουν πόσο επίκαιρος και πόσο γλυκός ήταν ο θάνατος για την πατρίδα. Ο σύγχρονος πόλεμος δεν έχει τίποτα επίκαιρο και γλυκό για τον θάνατό σου. Απλώς θα ψοφήσεις άδικα για την εξουσιομανία μερικών άρρωστων εγκεφάλων.»
Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης, θεατρικός συγγραφέας και δημοσιογράφος που πέθανε το 2011, είχε γράψει: «Στο Ες Ες Στρατόπεδο Συγκεντρώσεως Μαουτχάουζεν έμεινα κρατούμενος από το Καλοκαίρι του 1943 μέχρι το τέλος του πολέμου. Ό,τι ολέθριο γίνεται, αντί ν’ αποτελέσει ”ένα κακό προηγούμενο προς αποφυγήν” καταντάει μια άδεια για να γίνονται στο μέλλον χειρότερα.»
Η Διδώ Σωτηρίου που έζησε κοριτσάκι τη Μικρασιατική καταστροφή, συγγραφέας και δημοσιογράφος που πέθανε το 2004, είχε γράψει: «Δεν με φοβίζει ο πόλεμος, κι αν έχω ζήσει! Με τρομάζει η αδιαφορία των ανθρώπων, αυτή η σιχαμερή ακηδία!»
Επιμέλεια – Παρουσίαση: Ειρήνη Λαλάκη