Παγκόσμια πρεμιέρα για το ορατόριο του Μάριου Ιωάννου Ηλία, «Πονεμένες Παναγίες» 20 ΙούλιοςΙούλ 2022 20:00

Μουσική

Ανήμερα της επετείου της τουρκικής εισβολής του 1974, πραγματοποιείται στο Προεδρικό Μέγαρο Λευκωσίας η παγκόσμια πρεμιέρα του έργου του Μάριου Ιωάννου Ηλία «Πονεμένες Παναγίες», το οποίο αποτελεί ένα αφιέρωμα στις μάνες των αγνοουμένων της Κύπρου.

Με αφορμή τα τραγικά γεγονότα του Ιουλίου 1974, ο πόνος και η άφατη θλίψη της μάνας μετουσιώνονται σε οικουμενικό και διαχρονικό σύμβολο δίνοντας μουσική πνοή στην ανθρώπινη ποιότητα και την εσωτερική εκφραστικότητα της τραγικής φιγούρας της μάνας του αγνοουμένου, ωσάν μιας σύγχρονης Παναγίας, η οποία εξυψώνει την ιερότητα της σχέσης μητέρας-παιδιού και την αναγάγει σε τραγικό σύμβολο θείου πάθους με απηχήσεις από την αρχαία τραγωδία.

Όπως δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο συνθέτης και Καλλιτεχνικός Διευθυντής της παράστασης το ορατόριο ενσωματώνει στα ενδότερα των δεινών ένα νευραλγικό θεματικό πυρήνα από λόγους της αρχαίας τραγωδίας, της εκκλησιαστικής υμνογραφίας, της λαϊκής και νεωτερικής ποίησης. «Η μουσική συνενώνει τη δημοτική, την κυπριακή, την αρχαία ελληνική και τη νεοελληνική γλώσσα σ' ένα δρόμο ενιαίας συλλογικής αφήγησης». Ο μίτος αυτού του δρόμου είναι η άμωμη συνθήκη της αγάπης, αυτή που καθιστά την Παναγία ως το απόλυτο σύμβολο της αιώνιας μάνας, με την οποία ταυτίζεται η μάνα κάθε αγνοούμενου, προσδοκώντας στη λύτρωση ως απόρροια μιας συνειδητότητας, αναστοχαστικής και ενορατικής.

Οι «Πονεμένες Παναγίες» περιλαμβάνουν τρία μέρη, τα οποία, αν και μερικώς επικαλύπτονται, παρατίθενται παράλληλα με τις τρεις τελευταίες πράξεις της Εβδομάδας των Παθών: τη Μεγάλη Πέμπτη (Σταύρωσις), τη Μεγάλη Παρασκευή (Επιτάφιος) και το Μεγάλο Σάββατο (Ανάστασις).

Tο πρώτο μέρος φέρει τον τίτλο «Την ψυχήν διελεύσεται ρομφαία», δηλαδή την ψυχή διαπερνά πόνος οξύς, σαν από σπαθί. Η φράση αυτή από το κατά Λουκάν Ευαγγέλιον σχετίζεται με την εικόνα της Παναγίας, ζωγραφισμένη σε μια ασυνήθιστη θέση, μόνη, χωρίς το Θείο Βρέφος, αλλά με Επτά Σπαθιά – έξι καρφωμένα στους ώμους της και ένα να τρυπάει την καρδιά της. «Παρεμφερές είναι το δράμα που βιώνουν οι μάνες των αγνοουμένων. Στη σταύρωση της αναμονής, στη σκληρότητα και τυραννία του χρόνου, άλλοτε αμίλητες, επειδή οι μεγάλοι πόνοι είναι βουβοί, και άλλοτε σπαράζουσες, με κλαυθμό και οδυρμό και στεναγμό και λύπη» σημειώνει ο συνθέτης.

Το δεύτερο μέρος τιτλοφορείται «Πλένοντας με κρασί και δάκρυα τα οστά» και έχει χαρακτήρα πομπής ενώ σχετίζεται με ένα περιστατικό που συνέβη το 2001. Συγκεκριμένα όταν η κυρά Ειρήνη πληροφορήθηκε πως είχε βρεθεί το λείψανο του αγνοουμένου παιδιού της, χωρίς καθυστέρηση, πήρε μια μπουκάλα κρασί και πήγε στο Κέντρο Νευρολογίας και Γενετικής, όπου γίνονται οι ταυτοποιήσεις, για να επιτελέσει ένα θλιβερό καθήκον, όπως της το υπαγόρευε το ήθος της. Δείχνοντας αξιοθαύμαστο κουράγιο, στάθηκε με καρτερία κι έπλυνε με το κρασί και τα δάκρυα της τα οστά του υιού της και στη συνέχεια νεκροστόλισε, ό,τι είχε απομείνει από το σώμα του παιδιού της, η τύχη του οποίου αγνοείτο από τις 22 Ιουλίου 1974. «Ήταν μια εικόνα που θύμιζε μάνα από τα ομηρικά χρόνια», λέει ο Μ.Ι. Ηλία.

Στο τρίτο μέρος, η μαυροφορούσα μάνα Τριανταφυλλιά, η ενσάρκωση της μάνας κάθε αγνοούμενου που ακόμη περιμένει, εξομολογείται στο παιδί της: «Ο Τζιύρης σου εν τ’ άντεξεν, έφαν τον το μαράζιν,τζιαι τη φωτογραφίαν σου … επήρεν μες στο χώμαν, κρατεί την μες στα σιέρκα του … τζιαι καρτερά σε ‘κόμα. ‘Ετσι τζιαι ‘γιώνις γιόκκα μου πον’ ‘να με πάρει ο πλάστης κόμα τζιαι μες στον τάφον μου εν’ να προσμένω ... να ‘ρτεις».

Εδώ, εξηγεί, ο συνθέτης, η ελπίδα της μάνας για επιστροφή του υιού της γίνεται αγωνία όλου του κόσμου και πανανθρώπινο χρέος για δικαίωση ενώ στο άκουσμα του «Μάνα, ήρτα!», που είναι ο τίτλος του τελευταίου μέρους, συντελείται η δοξαστική ανάστασις – τα «νικητήρια» εν τυμπάνω και χορώ, εν χορδαίς και οργάνω.

Συντελεστές:

Ποίηση: Ευριπίδης, Διονύσιος Σολωμός, Γιάννης Ρίτσος, Νικηφόρος Βρεττάκος, Μαρία Πολυδούρη, Κώστας Μόντης, Κώστας Γουλιάμος, Χαμπής Αχνιώτης, Σοφοκλής Αγγελή, Λένια Τακούσιη Χριστοφόρου, Κωσταντίνος Πάτσαλος, Χριστόφορος Σκαρπάρης, Κατά Λουκάν Ευαγγέλιον, Σταυροθεοτοκίον, Εγκώμια Επιταφίου Θρήνου, Ακάθιστος Ύμνος

Μυρσίνη Μαργαρίτη – Σοπράνο
Γιάννης Διονυσίου – Τραγούδι

Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου

Γιώργος Δημητρίου – Μπουζούκι
Έλενα Μιτέλλα Βιολάρη – Πιάνο
Νικόλας Μελής – Αναλογικό συνθεσάιζερ
Νικόλας Ηλία – Παραγωγή ηλεκτρονικών ήχων

Χορωδία Μουσικού Λυκείου Λευκωσίας
Αγγελική Κυριάκου – Σόλο
Μάρκος Χέηζ – Αφηγητής
Ελένη Κυπριανού – Προετοιμασία

Χορός Ιεροψαλτών Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου «Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός»
Βυζαντινή Χορωδία Ιεράς Μητροπόλεως Τριμυθούντος «Άγιος Σπυρίδων»
π. Δημήτριος Δημοσθένους – Σόλο

Άγημα Τυφεκιστών Εθνικής Φρουράς

Γιώργος Κουντούρης – Μαέστρος

Μάριος Ιωάννου Ηλία – Καλλιτεχνικός Διευθυντής

  • Schedule
  • Guests
  • Attendance
  • Forecast
  • Σχόλια

Weather data is currently not available for this location

Weather Report

Today stec_replace_today_date

stec_replace_today_icon_div

stec_replace_current_summary_text

stec_replace_current_temp °stec_replace_current_temp_units

Wind stec_replace_current_wind stec_replace_current_wind_units stec_replace_current_wind_direction

Humidity stec_replace_current_humidity %

Feels like stec_replace_current_feels_like °stec_replace_current_temp_units

Forecast

Date

Weather

Temp

stec_replace_5days

Next 24 Hours

Powered by openweathermap.org